{"id":2620,"date":"2022-05-06T17:36:30","date_gmt":"2022-05-06T15:36:30","guid":{"rendered":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/?post_type=chapter&#038;p=2620"},"modified":"2022-05-09T13:51:09","modified_gmt":"2022-05-09T11:51:09","slug":"laboratorium-10","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/laboratorium-10\/","title":{"raw":"Laboratorium","rendered":"Laboratorium"},"content":{"raw":"<h1>24.1 Substantive mit dem Suffix -culum<\/h1>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Das Suffix -<em><span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span>\u00a0<\/em>bezeichnet das Mittel, mit dem, oder der Ort, an dem das zugrundeliegende Verb\u00a0ausgef\u00fchrt wird.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #008000\"><span style=\"color: #333333\">Ein<\/span> <em><span style=\"color: #333333\">or<\/span><\/em><\/span><em>a<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190 <em>orare<\/em> ist ein Mittel, mit dem gesprochen wird, also ein Spruch.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\">Ein <em>cubi<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>cubare <\/em>ist ein Ort, an dem geschlafen wird, also ein Schlafzimmer.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">\u00dcberleg dir, was die folgenden Substantive heissen k\u00f6nnten, und schlag sie im W\u00f6rterbuch nach.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mira<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>mirari\u00a0<\/em>sich wundern<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>vehi<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>vehi\u00a0<\/em>fahren<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>peri<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>periri\u00a0<\/em>erfahren<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>specta<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190 <em>spectare<\/em> betrachten<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Im Deutschen ver\u00e4ndert sich -<em>culum<\/em> zu \u00ab-kel\u00bb: das Spektakel, das Vehikel.\u00a0Im Englischen lebt das Suffix in der Form \u00ab-cle\u00bb weiter: spectacle, miracle, vehicle.<\/p>\r\n\r\n<h1>24.2 Das Pr\u00e4fix se-<\/h1>\r\nDas Pr\u00e4fix <span style=\"color: #ff0000\">se-<\/span> bezeichnet eine Trennung oder eine Abwesenheit.\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cedere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cedo, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cessi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cessum<\/em>\u00a0(\u2190\u00a0<em>cedere<\/em> gehen) \u2014 <span style=\"color: #ff0000\">weg<\/span>gehen<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>curus<\/em>, <em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cura<\/em>, <em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>curus<\/em> (\u2190<i>\u00a0cura<\/i>\u00a0die Sorge) \u2014 sorg<span style=\"color: #ff0000\">los<\/span><\/p>\r\nGelingt es dir, die folgenden Verben zu entschl\u00fcsseln?\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>parare, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paro, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paravi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paratum<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ducere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>duco, seduxi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ductum<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>gregare, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>o, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>avi, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>atum \u2190<i>\u00a0gregare<\/i>\u00a0versammeln<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ligere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ligo, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>legi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>lectum (Hier kannst du eine <a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/1025\/\">Mittelsilbenschw\u00e4chung<\/a> beobachten.)<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Vergleiche die Verben auch mit folgenden deutschen, englischen und franz\u00f6sischen W\u00f6rtern: separat, die Selektion, to separate, to seduce, segregration, s\u00e9parer, la s\u00e9lection.<\/p>\r\n\r\n<h1>24.3 Adjektive auf -eus, -anus\/-inus und -alis\/-aris<\/h1>\r\n<p style=\"text-align: justify\">In den vergangenen Lektionen hast du bereits die Bildung Adjektiven mit den Suffixen <a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/wortwerkstatt-4\/\">-<em>(b)ilis<\/em><\/a>\u00a0und -<a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/laboratorium-7\/\"><em>osus<\/em><\/a>\u00a0kennengelernt. Nun lernst du drei weitere Suffixe kennen:<\/p>\r\nDas Suffix <em>-<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">ea<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">eum<\/span><\/em> zeigt, dass etwas aus dem Grundwort besteht.\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>aur<span style=\"color: #ff0000\">eus\u00a0<\/span><\/em>golden\u00a0\u2190 <em>aurum<\/em>\u00a0das Gold<\/p>\r\nWas bedeuten also die folgenden Adjektive?\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>terr<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>ign<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span><\/em><\/p>\r\n&nbsp;\r\n<p style=\"text-align: justify\">Das Suffix <em>-<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">ana<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">anum <\/span>oder<\/em><em>-<span style=\"color: #ff0000\">inus<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">ina<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">inum<\/span><\/em>\u00a0\u00a0dr\u00fcckt die Zugeh\u00f6rigkeit zum Grundwort aus.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>Rom<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em> r\u00f6misch \u2190 <em>Roma<\/em> Rom<\/p>\r\nVerstehst du die folgenden Adjektive?\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>urb<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mar<span style=\"color: #ff0000\">inus<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mont<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em><\/p>\r\n&nbsp;\r\n<p style=\"text-align: justify\">Auch mit dem Suffix <em>-<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span>, -<span style=\"color: #ff0000\">ale\u00a0<span style=\"color: #333333\">oder -<\/span>aris<span style=\"color: #333333\">,<\/span> aris<span style=\"color: #333333\">,<\/span> are\u00a0<\/span><\/em>wird eine Zugeh\u00f6rigkeit zum Grundwort ausgedr\u00fcckt.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>fat<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em> schicksalshaft \u2190 <em>fatum<\/em> das Schicksal<\/p>\r\nWas bedeuten die folgenden Adjektive?\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>manu<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>natur<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>besti<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>sol<span style=\"color: #ff0000\">aris<\/span><\/em><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>stell<span style=\"color: #ff0000\">aris<\/span><\/em><\/p>","rendered":"<h1>24.1 Substantive mit dem Suffix -culum<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\">Das Suffix &#8211;<em><span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span>\u00a0<\/em>bezeichnet das Mittel, mit dem, oder der Ort, an dem das zugrundeliegende Verb\u00a0ausgef\u00fchrt wird.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #008000\"><span style=\"color: #333333\">Ein<\/span> <em><span style=\"color: #333333\">or<\/span><\/em><\/span><em>a<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190 <em>orare<\/em> ist ein Mittel, mit dem gesprochen wird, also ein Spruch.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Ein <em>cubi<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>cubare <\/em>ist ein Ort, an dem geschlafen wird, also ein Schlafzimmer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00dcberleg dir, was die folgenden Substantive heissen k\u00f6nnten, und schlag sie im W\u00f6rterbuch nach.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mira<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>mirari\u00a0<\/em>sich wundern<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>vehi<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>vehi\u00a0<\/em>fahren<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>peri<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190\u00a0<em>periri\u00a0<\/em>erfahren<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>specta<span style=\"color: #ff0000\">culum<\/span><\/em> \u2190 <em>spectare<\/em> betrachten<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Im Deutschen ver\u00e4ndert sich &#8211;<em>culum<\/em> zu \u00ab-kel\u00bb: das Spektakel, das Vehikel.\u00a0Im Englischen lebt das Suffix in der Form \u00ab-cle\u00bb weiter: spectacle, miracle, vehicle.<\/p>\n<h1>24.2 Das Pr\u00e4fix se-<\/h1>\n<p>Das Pr\u00e4fix <span style=\"color: #ff0000\">se-<\/span> bezeichnet eine Trennung oder eine Abwesenheit.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cedere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cedo, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cessi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cessum<\/em>\u00a0(\u2190\u00a0<em>cedere<\/em> gehen) \u2014 <span style=\"color: #ff0000\">weg<\/span>gehen<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>curus<\/em>, <em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>cura<\/em>, <em><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>curus<\/em> (\u2190<i>\u00a0cura<\/i>\u00a0die Sorge) \u2014 sorg<span style=\"color: #ff0000\">los<\/span><\/p>\n<p>Gelingt es dir, die folgenden Verben zu entschl\u00fcsseln?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>parare, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paro, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paravi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>paratum<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ducere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>duco, seduxi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ductum<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>gregare, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>o, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>avi, <span style=\"color: #ff0000\">se<span style=\"color: #333333\">greg<\/span><\/span>atum \u2190<i>\u00a0gregare<\/i>\u00a0versammeln<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;text-align: justify\"><span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ligere, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>ligo, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>legi, <span style=\"color: #ff0000\">se<\/span>lectum (Hier kannst du eine <a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/1025\/\">Mittelsilbenschw\u00e4chung<\/a> beobachten.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Vergleiche die Verben auch mit folgenden deutschen, englischen und franz\u00f6sischen W\u00f6rtern: separat, die Selektion, to separate, to seduce, segregration, s\u00e9parer, la s\u00e9lection.<\/p>\n<h1>24.3 Adjektive auf -eus, -anus\/-inus und -alis\/-aris<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\">In den vergangenen Lektionen hast du bereits die Bildung Adjektiven mit den Suffixen <a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/wortwerkstatt-4\/\">&#8211;<em>(b)ilis<\/em><\/a>\u00a0und &#8211;<a href=\"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/chapter\/laboratorium-7\/\"><em>osus<\/em><\/a>\u00a0kennengelernt. Nun lernst du drei weitere Suffixe kennen:<\/p>\n<p>Das Suffix <em>&#8211;<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">ea<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">eum<\/span><\/em> zeigt, dass etwas aus dem Grundwort besteht.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>aur<span style=\"color: #ff0000\">eus\u00a0<\/span><\/em>golden\u00a0\u2190 <em>aurum<\/em>\u00a0das Gold<\/p>\n<p>Was bedeuten also die folgenden Adjektive?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>terr<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>ign<span style=\"color: #ff0000\">eus<\/span><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Das Suffix <em>&#8211;<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">ana<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">anum <\/span>oder<\/em><em>&#8211;<span style=\"color: #ff0000\">inus<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">ina<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">inum<\/span><\/em>\u00a0\u00a0dr\u00fcckt die Zugeh\u00f6rigkeit zum Grundwort aus.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>Rom<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em> r\u00f6misch \u2190 <em>Roma<\/em> Rom<\/p>\n<p>Verstehst du die folgenden Adjektive?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>urb<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mar<span style=\"color: #ff0000\">inus<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>mont<span style=\"color: #ff0000\">anus<\/span><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Auch mit dem Suffix <em>&#8211;<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span>, &#8211;<span style=\"color: #ff0000\">ale\u00a0<span style=\"color: #333333\">oder &#8211;<\/span>aris<span style=\"color: #333333\">,<\/span> aris<span style=\"color: #333333\">,<\/span> are\u00a0<\/span><\/em>wird eine Zugeh\u00f6rigkeit zum Grundwort ausgedr\u00fcckt.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>fat<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em> schicksalshaft \u2190 <em>fatum<\/em> das Schicksal<\/p>\n<p>Was bedeuten die folgenden Adjektive?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>manu<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>natur<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>besti<span style=\"color: #ff0000\">alis<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>sol<span style=\"color: #ff0000\">aris<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\"><em>stell<span style=\"color: #ff0000\">aris<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"author":700,"menu_order":6,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-2620","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":2595,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2796,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2620\/revisions\/2796"}],"part":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/2595"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/2620\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=2620"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=2620"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/dlf.uzh.ch\/openbooks\/amor\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=2620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}